Διονύσιος Ρώμας
Ο
Διονύσιος Ρώμας γεννήθηκε στη Ζάκυνθο στις 17 Ιανουαρίου 1906, γιoς του υπουργού και προέδρου της Βουλής
Αλεξάνδρου Ρώμα, και της Σοφίας, κόρης του Χρηστάκη Ζωγράφου. Παρακολούθησε
μαθήματα φιλολογίας και ιστορίας της τέχνης στην Αθήνα, την Ελβετία και τη
Γερμανία. Παράλληλα, επιδόθηκε και στην εκμάθηση ξένων γλωσσών (μιλούσε
αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά). Ήταν άνθρωπος πολυμαθής, με ιδιαίτερη
αγάπη για τη γνώση, διέθετε καταπληκτική μνήμη, και είχε μεγάλη ευχέρεια στον
γραπτό λόγο.
Όταν
επέστρεψε στην Ελλάδα, άρχισε να μελετά την Ζακυνθινή ζωγραφική. Σε ηλικία 44
ετών παντρεύτηκε τη Μαρία Σπηλιωτάκη. Εξελέγη δύο φορές βουλευτής Ζακύνθου με
το κόμμα της Ε.Ρ.Ε (1958, 1962), ενώ ανέπτυξε και ιδιαίτερη δραστηριότητα στον
χώρο του θεάτρου και της ραδιοφωνίας. Ειδικότερα, ο Ρώμας εισήγαγε το θέατρο
στο ραδιόφωνο, με το έργο του Απ΄τα
κόκαλα βγαλμένη ή Πώς γράφτηκε ο
Εθνικός μας Ύμνος (1938), και στη διάρκεια της ζωής του έγραψε πάνω από 120
θεατρικά έργα ειδικά για το ραδιόφωνο. Επίσης, ο Ρώμας υπήρξε ο ιδρυτής του Γ’ προγράμματος
της ελληνικής κρατικής ραδιοφωνίας το 1954.
Η συμβολή
του Ρώμα στο θέατρο υπήρξε σημαντική, όμως το έργο του δεν βρήκε συνεχιστές. Οι
σκηνικές του δημιουργίες παρουσίαζαν και αναπαριστούσαν έναν κόσμο ολότελα πια
χαμένο, εκείνον της επτανησιακής κοινωνίας πριν την ένωση με την Ελλάδα (1864).
Έγραψε τα έργα Ζακυνθινή Σερενάτα
(1938) το οποίο και έλαβε το Α’ βραβείο Κρατικού Θεάτρου, Τρεις Κόσμοι (1951), Το
Ζαμπελάκι (1958), Ο Καζανόβας στην
Κέρκυρα (1958), καθώς και το βυζαντινής θεματολογίας Ιδού ο Νυμφίος έρχεται, το οποίο όμως δεν παραστάθηκε ποτέ. Ο Ρώμας
επίσης μετέφρασε με μεγάλη επιτυχία θεατρικά έργα που ανέβηκαν από το Εθνικό
θέατρο, αλλά και από θιάσους του ελεύθερου θεάτρου της εποχής (Μαρίκας
Κοτοπούλη, Μάνου Κατράκη, Λαμπέτη, Παππά, Χορν κτλ). Για μια πενταετία
(1946-1951) συνεργάστηκε ως θεατρικός κριτικός με τις εφημερίδες Αίμος, Ελληνική Πνοή, Οι Καιροί και Ελευθερία..
Όμως το
έργο ζωής του Ρώμα υπήρξε το δεκάτομο μυθιστόρημά του Περίπλους, το οποίο χαρακτηρίστηκε ως μοναδικό απόκτημα για την
ελληνική πεζογραφία. Με αυτό το έργο, ο Ρώμας φιλοδοξούσε να αναπαραστήσει την
ιστορία τριών αιώνων (1570-1870) του Ελληνισμού. Ο ίδιος ο συγγραφέας είπε για
τον Περίπλου: «Είναι έργο μιας
ολόκληρης ζωής. Το υλικό του το μαζεύω σαράντα χρόνους τώρα». Σχεδίαζε να
γράψει 18 τόμους, όμως τελικά δεν κατόρθωσε να ολοκληρώσει αυτό το φιλόδοξο
έργο, αφού τον πρόλαβε ο θάνατός του το 1981. Από το «Βιβλιοπωλείο της Εστίας»
κυκλοφόρησαν οι διπλοί τόμοι: Ο Σοπρακόμιτος
(1967-1969), Το Ρεμπελιό των Ποπολάρων
(1972), Ο θρήνος της Κάντιας
(1973-1974), Ο Κόντες (1975-1976) και
Αντάτζιο και Φούγκα (1981).
Το 1981
πήρε το Αριστείο Γραμμάτων της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο της πνευματικής
του προσφοράς. Τρία χρόνια μετά τον θάνατό του, δημοσιεύτηκε ένας τόμος
ποιημάτων του, με επιμέλεια του Φαίδωνα Μπουμπουλίδη. Η ποίησή του ακολουθεί
την παράδοση της Επτανησιακής Σχολής από την οποία είχε ισχυρή επίδραση, ενώ
και τα θεατρικά του έργα ακολουθούν την γραμμή της ψυχολογικής ηθογραφίας, που
χάραξαν ο Γουζέλης, ο Μάτεσις και αργότερα ο Ξενόπουλος. Πέθανε στην Αθήνα, την
1η Νοεμβρίου 1981, αφήνοντας πίσω του πλούσιο πνευματικό έργο. |