ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΣΚΟΥΛΙΚΑΔΟΥ «ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ»

Ο Πολιτιστικüς Σýλλογος ΣκουλικÜδου « Ερωτüκριτος», Ýχει ως Ýδρα το δημοτικü διαμÝρισμα ΣκουλικÜδου του ΔÞμου Αλυκþν και ιδρýθηκε το 1984 . ¼λα αυτÜ τα χρüνια απü τη ßδρυσÞ του ο Σýλλογüς μας Ýχει πραγματοποιÞσει πολλÝς και ποικßλου περιεχüμενου πολιτιστικÝς δραστηριüτητες με σκοπü τη διατÞρηση και την ανÜδειξη της πολιτιστικÞς μας κληρονομιÜς. Οι δραστηριüτητες του Συλλüγου μας περιλαμβÜνουν ενδεικτικÜ τη λειτουργßα χορευτικοý τμÞματος παραδοσιακþν χορþν, μουσικοý τμÞματος και βιβλιοθÞκης.

Ιδιαßτερα πλοýσια εßναι η δραστηριüτητα του θεατρικοý τμÞματος. ΑναφÝρουμε παραστÜσεις που πραγματοποιÞθηκαν τα τελευταßα Ýτη üπως «Το ΖαμπελÜκι» του Δ.Ρþμα, «Το Καινοýριο Σπßτι» του Κ. Γκολντüνι, «ΕκκλησιÜζουσες» του ΑριστοφÜνη. Επßσης η θεατρικÞ ομÜδα του Συλλüγου μετεßχε σε θεατρικü δρþμενο αφιερωμÝνο στην ΕλισÜβετ ΜαρτινÝγκου, σε σκηνοθεσßα Σπýρου Βραχωρßτη, το οποßο παρουσιÜστηκε το 2005 στη ΖÜκυνθο και στο ΘÝατρο ΤÝχνης στην ΑθÞνα.

Τον Αýγουστο του 2005 ο Σýλλογος σε συνεργασßα με την ΑναπτυξιακÞ Επιχεßρηση Δ.Αλυκþν και στα πλαßσια του ευρωπαúκοý προγρÜμματος LEADER παρουσßασε τη λαúκÞ διασκευÞ της Γκιüστρας απü τον «Ερωτüκριτο» του Β. ΚορνÜρου, αναβιþνοντας μια παρÜδοση αιþνων για τον τüπο μας.

ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ : ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Οι σχÝσεις της ΚρÞτης με τη ΖÜκυνθο εßναι ιστορικÝς και πολιτιστικÝς . ΙστορικÝς γιατß και οι δυο περιοχÝς βρßσκονταν κÜτω απü τη ενετικÞ κυριαρχßα για μεγÜλο χρονικü διÜστημα. ΠολιτισμικÝς γιατß τüσο οι επιρροÝς απü τη Δýση üσο και οι επιρροÝς απü το πολιτισμü της ΚρÞτης προς τη ΖÜκυνθο εßναι ζωντανÝς και ισχυρÝς .

Ο Ερωτüκριτος, το σπουδαιüτερο Ýργο της ΚρητικÞς Λογοτεχνßας, δημιουργÞθηκε βÝβαια στην ΚρÞτη αλλÜ σþθηκε και Ýγινε γνωστüς σε üλη την ΕλλÜδα χÜρη στους ΚρÞτες πρüσφυγες που βρÞκαν καταφýγιο και φιλοξενßα στη ΖÜκυνθο μετÜ την κατÜληψη της ΚρÞτης απü τους Τοýρκους το 1669. Οι Üνθρωποι αυτοß Ýφεραν μαζß τους τον Ερωτüκριτο σε χειρüγραφα και οι ßδιοι τον διÝδωσαν και τον Ýκαναν αγαπητü σε üλο το νησß και σε Üλλους τüπους üπου βρÝθηκαν . Στον πρüλογο μÜλιστα της πρþτης Ýκδοσης του Ερωτüκριτου στη Βενετßα το 1713 επισημαßνεται üτι αυτÞ στηρßχτηκε στα χειρüγραφα των Κρητþν που εßχαν καταφýγει στη ΖÜκυνθο.

Ο Ερωτüκριτος εßναι Ýνα Ýμμετρο ποßημα και στους πολυÜριθμους στßχους του εξιστοροýνται οι φÜσεις που πÝρασε η αγÜπη του Ερωτüκριτου και της Αρετοýσας þσπου να καταλÞξει στο αßσιο τÝλος της, το γÜμο. ΜÝσα σε αυτÞ την ιστορßα συμπλÝκονται και «των αρμÜτω οι ταραχÝς» και «τση φιλßας η χÜρη», για να προβληθοýν και τα Üλλα γνωρßσματα του ιπποτικοý πνεýματος üπως η αξßα της παλικαριÜς και της ανδρεßας των «αφεντüπουλων». Πρüκειται για Ýνα Ýργο με επιρροÝς απü τα ιπποτικÜ μυθιστορÞματα της Δýσης, γραμμÝνο στα μÝσα του 17^ου αιþνα και διαποτισμÝνο απü την ανανεωτικÞ πνοÞ της ΑναγÝννησης που ζωογονοýσε τη λογοτεχνικÞ παραγωγÞ στις ενετοκρατοýμενες, περιοχÝς üπως η ΚρÞτη και τα ΕπτÜνησα.

¸να σημαντικü κομμÜτι απü την ιστορßα του Ερωτüκριτου και της Αρετοýσας εßναι και η Γκιüστρα (κονταροχτýπημα). Πρüκειται για Ýνα ενετικü στοιχεßο , το οποßο φτÜνει σε εμÜς και διαμÝσου του ßδιου του Ýργου αλλÜ και διαμÝσου της επßδρασης που εßχε στη ΖÜκυνθο η ενετικÞ κατοχÞ. ΜÜλιστα εßναι γνωστü üτι δßδονταν αγþνες κονταρομαχßας απü το 18^ο αιþνα στη ΖÜκυνθο και σε Üλλες περιοχÝς του Ιονßου.

Η Γκιüστρα, το κονταροχτýπημα των αφεντüπουλων που γßνεται στον Ερωτüκριτο, εντÜσσεται μÝσα στην εξÝλιξη της ιστορßας και Ýχει σκοπü να τÝρψει την Αρετοýσα και να αναδεßξει τον Ερωτüκριτο «γκιοστρÜρη» νικητÞ, ο οποßος θα πÜρει απü τα χÝρια της Αρετοýσας το στεφÜνι της νßκης. Η ενετικÞ προÝλευση μαρτυρεßται απü πολλÜ στοιχεßα: Το πατÜρι üπου ανεβαßνει ο βασιλιÜς και η ακολουθßα του, τα αρχοντüπουλα , τα οποßα παßρνουν μÝρος στην κονταρομαχßα, ο εξοπλισμüς τους, η ασπßδα και το κοντÜρι , τα σýμβολα τα οποßα υπÜρχουν στην ενδυμασßα τους παραπÝμπουν στα ιπποτικÜ μυθιστορÞματα της Δýσης.

Ωστüσο οι επιρροÝς αυτÝς δεν Ýδωσαν Ýργα -απομιμÞσεις αλλÜ πρωτüτυπες και εμπνευσμÝνες δημιουργßες που ξεπερνοýν σε καλλιτεχνικÞ αξßα τα πρωτüτυπα!

ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ…ΓΚΙΟΣΤΡΑ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ ΣΚΟΥΛΙΚΑΔΟ

Ο Ερωτüκριτος που παρουσιÜζει το χωριü ΣκουλικÜδο βασßζεται στο Β’ μÝρος του ομþνυμου Ýργου , το οποßο περιλαμβÜνει τη γκιüστρα (κονταροχτýπημα) ανÜμεσα σε ξακουστÜ και ανδρειωμÝνα «αφεντüπουλα» για να κερδßσουν και να πÜρουν το στεφÜνι της νßκης απü τα χÝρια της Αρετοýσας. Ωστüσο απü τον 17^ο αιþνα μÝχρι σÞμερα ο Ερωτüκριτος μÝσα απü την πορεßα του χρüνου και μÝσα απü την ψυχÞ των απλþν ανθρþπων διαμορφþθηκε üπως αυτοß τον Ýνιωθαν , σýμφωνα με τα βιþματα και τη γνþση που εßχαν σε κÜθε περßπτωση. Οι λαúκοß δημιουργοß , χωρßς να αλλοιþσουν την ουσßα του Ýργου, Ýβαλαν τις προσωπικÝς τους πινελιÝς και διαμüρφωσαν την Γκιüστρα , üπως παρουσιÜζεται στο ΣκουλικÜδο με τη μορφÞ λαúκÞς παρÜστασης και με συντελεστÝς και ηθοποιοýς τους ßδιους τους κατοßκους του χωριοý. Δεν υπÜρχουν ακριβεßς μαρτυρßες για το πüτε και πþς Üρχισε να παßζεται ο Ερωτüκριτος στο χωριü ΣκουλικÜδο. Πιθανüν εßναι κÜποιες οικογÝνειες να Ýλκουν την μακρινÞ καταγωγÞ τους απü τους ΚρÞτες πρüσφυγες που βρÞκαν καταφýγιο στο νησß μας μετÜ την πτþση του ΧÜνδακα το 1669 , οι οποßοι Ýφεραν μαζß τους τα Þθη και τα ÝθιμÜ τους αλλÜ και τα σπουδαßα Ýργα της ΚρητικÞς Λογοτεχνßας , üπως ο Ερωτüκριτος , η Θυσßα του ΑβραÜμ και η Ερωφßλη . Οι μαρτυρßες πÜντως απü παλιüτερους κατοßκους του χωριοý για παραστÜσεις του Ερωτüκριτου μας παραπÝμπουν πßσω στο 1905 Þ 1908 Þ ακüμα πιο πßσω χωρßς συγκεκριμÝνη χρονολογßα, και ακολουθοýν οι παραστÜσεις του 1925, του1935, του 1950, του 1962 και του 1977 και η πιο πρüσφατη του 2005 . ¼πως φαßνεται παλιüτερα συνηθιζüταν να παßζεται ο Ερωτüκριτος σχεδüν ανÜ δεκαετßα ,εßτε ολüκληρο το Ýργο εßτε το τμÞμα της Γκιüστρας, ενþ μεσολÜβησε διÜστημα εßκοσι επτÜ χρüνων μÝχρι την παρÜσταση του 2005.

ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

(ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠ¼ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2005 (ΣΕΛ 11)

Το 2005 ο Ερωτüκριτος παρουσιÜστηκε σε δýο παραστÜσεις την 21^η Αυγοýστου στο ΣκουλικÜδο και την 27^η Αυγοýστου στο ΣτÜδιο Ζακýνθου σημειþνοντας μεγÜλη επιτυχßα και συνδÝοντας το παρελθüν με το παρüν.

Η ΓραμματÝας του συλλüγου

ΟΥΡΑΝΙΑ ΠΛΕΣΣΑ

Για περισσüτερες πληροφορßες:

Συγοýρος ΧαρÜλαμπος 693 2327005 (Πρüεδρος Συλλüγου)

ΠλÝσσα Ουρανßα 697 2266869 (ΓραμματÝας)

Κεφαλληνüς Γιþργος 6974790180 ( Ταμßας)