Το Ζακυνθινό Καρναβάλι
Οι
Απόκριες στη Ζάκυνθο γιορτάζονται με μεγάλο κέφι και ενθουσιασμό από τους
κατοίκους του νησιού. Τα τελευταία ιδίως χρόνια, οι Ζακυνθινοί αναβιώνουν
διάφορα καρναβαλικά έθιμα του παρελθόντος με μεγάλη επιτυχία. Αξίζει όμως αρχικά,
να κάνουμε μια σύντομη αναδρομή στην ιστορία του Καρναβαλιού στη Ζάκυνθο.
Το Καρναβάλι
στο νησί ξεκίνησε μάλλον την περίοδο της Ενετοκρατίας, και πρέπει αρχικά να
αποτελούσε αντιγραφή του Βενετσιάνικου Καρναβαλιού. Στο πέρασμα όμως του χρόνου,
το Ζακυνθινό Καρναβάλι απέκτησε το δικό του ύφος και χρώμα. Την περίοδο της
Αποκριάς, οι αρχές επέτρεπαν στους κατοίκους του νησιού, άντρες και γυναίκες,
να φορούν μάσκες που κάλυπταν το πρόσωπό τους (τις λεγόμενες «μωρέτες»), και να
περιδιαβαίνουν στους δρόμους και τις πλατείες του νησιού. Πολλά αρχοντόσπιτα
διοργάνωναν αποκριάτικους χορούς, ενώ ο απλός λαός διασκέδαζε με τις «Ομιλίες»,
υπαίθριες δηλαδή και αυτοσχέδιες θεατρικές παραστάσεις, καθώς και με την
αναπαράσταση διάφορων δρωμένων πάνω σε κάρα. Στα χωριά, ο κόσμος διασκέδαζε με
τις περίφημες Γκιόστρες, δηλαδή τις μονομαχίες εφίππων, καθώς και με το Γαϊτανάκι.
Τα χρόνια
εκείνα, καθώς και μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα, το Ζακυνθινό Καρναβάλι
ήταν πολύ δημοφιλές, και το επισκέπτονταν άνθρωποι απ’όλη την Ελλάδα, και ιδιαίτερα
από την Πελοπόννησο. Όμως, στη διάρκεια του 19ου αιώνα, έχασε λίγη
από την αίγλη του, καθώς οι χοροί και οι φιέστες περιορίστηκαν στις βραδυνές
μόνον ώρες.
Στις μέρες
μας, την Κυριακή του Ασώτου, την λεγόμενη και «Γουρουνοκυριακή», βγαίνουν στους
δρόμους οι Ντελάληδες και διαλαλούν την έναρξη του Ζακυνθινού Καρναβαλιού. Την
Τσικνοπέμπτη, που θεωρείται η καθαυτό ημέρα έναρξης του Καρναβαλιού, γίνεται
στην πόλη η είσοδος του Βασιλιά Καρνάβαλου. Την Κυριακή της Αποκριάς,
παρελαύνει το «Πίκολο Καρναβάλι», δηλαδή οι μικροί Καρναβαλιστές, ενώ την
Κυριακή της Τυρινής, λαμβάνει χώρα η μεγάλη Καρναβαλική παρέλαση, με σατυρικά
δρώμενα. Την τελευταία μάλιστα χρονιά, αναβίωσαν δύο παλαιά ζακυνθινά έθιμα, η
Γκιόστρα, καθώς και η αναπαράσταση του Βενετσιάνικου γάμου, ενώ εκτυλίχθηκαν
καρναβαλικά δρώμενα και σε ολόκληρο το νησί. Η παρέλαση του Καρναβαλιού
ολοκληρώνεται την ίδια μέρα με την «Κηδεία της Μάσκας» ή «Πόβερο Καρναβάλι», όπου
οι καρναβαλιστές οδηγούν το Βασιλιά Καρνάβαλο στην τελευταία του κατοικία. Η «Κηδεία»
του είναι μεγαλοπρεπής, και η πομπή φτάνει ως την αποβάθρα του λιμανιού, όπου
γίνεται και το κάψιμο του Καρνάβαλου. |