Μουσική Ιστορία της Ζακύνθου
Η πρώτη ορχήστρα πνευστών οργάνων στα Επτάνησα και σε όλο τον ελληνικό χώρο
συγκροτήθηκε το 1816 στη Ζάκυνθο από τον Ιταλό μουσικοδιδάσκαλο Marco Battagel. Ονομαζόταν «Φιλαρμονικός Σύλλογος Ζακύνθου».
Το 1843, επιτροπή επιφανών Ζακυνθίων συγκρότησε τη «Φιλαρμονική Εταιρεία
Ζακύνθου», με 40 μουσικούς. Αρχιμουσικός της ήταν αρχικά ο Ιταλός Giuseppe Cricca και κατόπιν ο συμπατριώτης του Francesco Marangoni.
To 1871, o δήμαρχος Ζακυνθίων
Φραγκίσκος Τζουλάτης ανέθεσε σε επιτροπή με πρόεδρο τον μουσουργό Παύλο Καρρέρ
την ίδρυση φιλαρμονικής εταιρείας. Μουσικοδιδάσκαλοι της Φιλαρμονικής ήταν οι Francesco de Luigi και Anselmi .
Το 1888 ιδρύεται ο «Νέος Φιλαρμονικός Σύλλογος Ζακύνθου» με διευθυντές τους
μουσικοδιδασκάλους Γ. Δομενεγίνη και Francesco Nicolini.
To 1889, ο Ευγένιος Μάγγελ, απόστρατος αρχιμουσικός, ιδρύει την φιλαρμονική
«Ορφεύς», στην οποία συμμετέχουν παλαιοί μουσικοί του Φιλαρμονικού Συλλόγου.
Τον Μάγγελ διαδέχθηκε στην διεύθυνση του «Ορφέα» ο Οδυσσέας Ματιότσι.
Το 1896 ο «Νέος Φιλαρμονικός Σύλλογος Ζακύνθου», υπό τη διεύθυνση του
Βίκτωρα Μαυρόχη, συμμετείχε στο εορταστικό μέρος των Ολυμπιακών Αγώνων. Τον
Μαυρόχη διαδέχθηκε στην διεύθυνση της φιλαρμονικής ο Benedetto di Bella και αυτόν ο Giuseppe Schembri.
Το 1900, επί δημαρχίας Αντωνίου Δ. Μακρή, και αφού είχε αναλάβει τη
διεύθυνση για λίγους μήνες ο Giovani Ingenito, o «Νέος Φιλαρμονικός Σύλλογος» ανασυγκροτείται
με αρχιμουσικό ξανά τον Francesco Nicolini. Το 1906
ορίζεται νέος αρχιμουσικός της Φιλαρμονικής ο Ιωάννης Πήλικας, ο οποίος
παρέμεινε στη θέση για 36 χρόνια.
Το 1929 ιδρύεται το «Ωδείον Ζακύνθου Αικατερίνης Κοντονή», κληροδότημα της
ομώνυμης φιλόμουσης Ζακυνθίας. Το 1936 το «Ωδείον Κοντονή» συγχωνεύτηκε με τη
Φιλαρμονική χάρη στις ενέργειες του Ζακυνθινού νομομαθούς και πολιτικού
Νικολάου Κολυβά. ΄Έτσι δημιουργήθηκε ο «Οργανισμός Μουσικών Συναυλιών και
Ωδείου Κοντονή». Το 1931 η Φιλαρμονική στεγάστηκε στο Δαμίρειο Μέγαρο. Το 1937
και για διάστημα 11 μηνών, αρχιμουσικός της Φιλαρμονικής αναλαμβάνει ο Κερκυραίος
Σπυρίδων Μπάκας. Ο Ιωάννης Πήλικας ανέλαβε πάλι τη διεύθυνση το επόμενο έτος
μέχρι και το θάνατό του το 1942.
Από το 1946 σημαντικό ρόλο στα μουσικά δρώμενα διαδραμάτιζε και ο «Μουσικός
Σύλλογος Δαυίδ» με μαέστρο το μουσικοδιδάσκαλο Πιέρρο Πανταζή και με πολλούς
από τους παλιούς μουσικούς της Φιλαρμονικής.
Μετά τον πόλεμο, ο παλαιός «Φιλαρμονικός Σύλλογος» μετονομάζεται «Δημοτική
Φιλαρμονική» και τίθεται υπό την αιγίδα του Δήμου Ζακυνθίων. Το 1947 ήλθε στη
Ζάκυνθο ως καθηγητής της Ωδικής και αρχιμουσικός της Φιλαρμονικής ο Κερκυραίος
Νικόλαος Αρβανιτάκης, ο οποίος παρέμεινε στη θέση αυτή ως το 1950. Διάδοχός του
ήταν ο Νικόλαος Βλάχος μέχρι το μοιραίο 1953.
Το νέο ξεκίνημα μετά τη σεισμοπυρκαγιά του 1953 έγινε από τον νεαρό μαθητή
του Αρβανιτάκη, Αντώνη Γιατρά, και η προσπάθεια συνεχίστηκε από τον πρώην
αρχιμουσικό της Μουσικής Φρουράς Αθηνών Διονύσιο Βισβάρδη. Ακολούθησαν οι
Γεράσιμος Κανιώρος μαζί με τον Γιάννη Βίτσο και τον Αντώνη Γιατρά, όμως η
Φιλαρμονική μάλλον πέρασε στο στάδιο της παρακμής.
Μακρόχρονη παρουσία ως μαέστρος είχε ο Κώστας Σαμψαρέλος (1960-1981), ενώ
ακολούθησαν οι Διονύσιος Κλάδης (1981-1987), Τάκης Βλάχος (1987-1988) και ο
Νικόλαος Ταπίνης.
Η Φιλαρμονική στη μακρόχρονη παρουσία της, καθώς και τα άλλα μουσικά
σχήματα. έπαιξαν έργα του ξένου κλασικού ρεπερτορίου, Ελλήνων μουσουργών, αλλά
και καντάδες. Συμμετείχαν επίσης στις λιτανείες του Πολιούχου του νησιού Αγίου Διονυσίου
και στους εορτασμούς των εθνικών επετείων.
Από το βιβλίο του Στέλιου Ν. Τζερμπίνου Φιλαρμονικά
Ζακύνθου (1816-1960), Έκδοση «Φιλόμουση Κίνηση Ζακύνθου», Ζάκυνθος 1996 |